طب سنتی و درمان بیماری ام اس؛
قسمت اول؛ طبقه بندی زیر شاخه های طب سنتی
| بعنوان یک نورولوژیست (متخصص مغز و اعصاب) بارها دیده ام که بیماران مبتلا به ام اس (مولتیپل اسکلروز) در مورد روشهای درمانی طب سنتی سوال می کنند. واقعیت این است که طبق آمارها، بسیاری از این بیماران در دوره ای از سیر بیماری خود، از روشهای مختلف طب سنتی استفاده کرده اند. وجود مطالب مختلف و ضد و نقیض در مورد این روشها در دنیای وب، بیماران ام اس را سردرگم میکند. بنابراین تصمیم گرفتم سلسله مقالاتی در مورد نقش طب سنتی در درمان بیماری ام اس بنویسم تا کمکی به اینگونه افراد کرده باشم. بدلیل ارتباطی که بین مطالب این سلسله مقالات وجود دارد، پیشنهاد می کنم که مقالات را بترتیب بخوانید تا بیشترین فایده را برایتان داشته باشد. اگر در اطرافیانتان فرد مبتلا به ام اس می شناسید، به او هم پیشنهاد خواندن این مطالب را بدهید تا قسمتی از سردرگمی او را کم کرده باشید. |
با کمی جستجو در اینترنت و یا سایر رسانه ها به تبلیغاتی برخورد می کنیم که در آنها ادعا شده است می توانند بیماری ام اس را درمان کنند. بعنوان یک نورولوژیست (متخصص مغز و اعصاب)، آرزوی من هم همین است که بتوانم راهی پیدا کنم تا بیماریهایی نظیر ام اس کاملا درمان شوند و افراد جوان مبتلا به آن به زندگی عادی خود برگردند. درمان بیماری هدف مقدسی است و راحت کردن یک همنوع از درد و رنج آرزوی هر انسانی است. تمام دانشمندان، محققان و طبیبانی که در حیطه سلامت و درمان فعالیت دارند هم چنین هدفی دارند و برای نیل به این هدف تمام سعی و تلاش خود را بکار می بندند.
اگر هدف ما درمان کردن افراد باشد، که هست، دیگر فرقی نمی کند که چه روش درمانی را انتخاب کنیم. هر روشی که بهتر جواب دهد، کم خطر تر باشد و هزینه زیادی هم به بیمار وارد نکند ارجح خواهد بود. یک درمانگر حق ندارد در حالی که می داند روش درمانی بهتر و موثرتری وجود دارد، بیمار را از آن روش محروم کند و سراغ راه دیگری برود که کم اثرتر و پر هزینه تر است. به همین دلیل در سرتاسر دنیا روشهای مختلف درمانی کاربرد دارد و متولیان بهداشت و سلامت جوامع هم از این روشهای درمانی حمایت می کنند.
شاید رایج ترین روش درمان در دنیا همین طب مرسوم یا جدید باشد که همه با آن آشنا هستیم. علاوه بر آن راههای دیگر درمانی هم وجود دارد که اصطلاحا به آنها طب مکمل یا طب جایگزین می گویند. حتما تا بحال نام بعضی از این روشها را شنیده اید. مواردی مثل:
- طب سنتی
- طب اسلامی
- طب گیاهی
- طب تغذیه
- طب سوزنی
- هومیوپاتی
- کایروپراکتیک و ماساژ درمانی
- آروماتراپی
- بیوفیدبک
- هیپنوتیزم
- یوگا، تای چی و ورزش درمانی
- و روشهای متعدد دیگر
در مورد بیماری ام اس که مورد بحث ماست، متخصصین مغز و اعصاب و همکاران بنده ادعایی بر درمان قطعی این بیماری در حال حاضر ندارند ولی معتقدند که با داروهای فعلی می توان سیر بیماری را آهسته تر کرده و تعداد حملات را کاهش داد. البته ما بسیار امیدواریم که درمان قطعی این بیماری طی چند سال آینده بدست آید و تحقیقات انجام شده در این زمینه پزشکان و بیماران ام اس را به آینده خوشبین کرده است.
تبلیغاتی که ادعای درمان کامل ام اس را دارند، اغلب می گویند برای این کار از طب سنتی، طب گیاهی و بعضا طب سوزنی استفاده می کنند. بعضی از این درمانگران حتی حاضرند تضمین کتبی هم بدهند که قادر به درمان ام اس هستند. نکته ای که تمام آنها در مورد مزیت درمانشان ذکر می کنند این است که روش درمانی آنها "طبیعی" و "بی ضرر" است و بعضا می گویند ظرف مدت یکسال درمان تکمیل می شود. طبیعی است که هر فرد مبتلا به ام اس با شنیدن چنین مزایایی راغب می شود که سراغ این کارهای درمانی برود. آرزوی هر بیماری است که بتواند با یک روش بی خطر، طبیعی، بدون عارضه و با تضمین کتبی، ام اس خود را در عرض یکسال کاملا درمان نموده و راحت شود. در ایران درمانگرانی وجود دارند که می گویند برای چنین درمانی از طب اسلامی استفاده می کنند که علاوه بر مزایای قبلی، منطبق با آموزه های دینی نیز هست. طبیعتا هر مسلمانی علاقمند است که از درمانی به روش اسلامی و دینی بهره مند باشد و کاملا هم درمان گردد. آیا می توان گزینه ای بهتر از این را در ذهن داشت؟
بررسی های آماری که در دنیا انجام شده است نشان می دهد اکثر بیماران مبتلا به ام اس در دوره ای از بیماری خود اینگونه درمانهای مکمل و جایگزین را امتحان کرده اند. بنابراین طبیعی است که آگاهی داشتن بیماران در مورد اینگونه روشهای درمانی، به آنها کمک می کند تا بتوانند صحیحتر از آنها استفاده کنند. بنده هم بعنوان یک پزشک وقتی مطمئن باشم که این روشها موثرند، قطعا بیماران خودم را به انجام آنها ترغیب می کنم. چرا که هدف، درمان بیماری است و برای رسیدن به چنین هدفی هر گونه روش نتیجه بخش، کم خطر و مقرون به صرفه باید بکار رود. به همین دلیل سعی می کنم در سلسله مقالاتی شما را با طب مکمل و جایگزین آشنا کرده و در مورد راهها روشهایی که سودمندی آنها در بیماری ام اس به اثبات رسیده است توضیحاتی بدهم.
به مجموع روشهای درمانی غیر از طب رایج در اصطلاح علمی CAM می گویند. CAM مخفف عبارت Complementary and Alternative Medicine است که ترجمه آن به فارسی "طب مکمل و جایگزین" می شود. علت این نامگذاری این است که رویکرد بیماران در بکار بردن این روشها دو گونه است:
- طب مکمل: یعنی بیمار در کنار استفاده از داروهای تجویز شده توسط پزشک خود، از این روشها هم برای تکمیل روند درمان استفاده می کند.
- طب جایگزین: در این حالت بیمار کلیه داروهای فعلی و شیمیایی خود را قطع کرده و تجویزهای درمانگران CAM را جایگزین آن می نماید.
در بررسیهای جهانی انجام شده در بین بیماران مبتلا به ام اس، مشخص شده است که اکثریت آنها اینگونه درمانهای غیر مرسوم را بعنوان مکمل و در کنار داروهای رایج خود انتخاب می کنند.
در ایران به نظر می رسد تعدادی از درمانگران طب سنتی، مخالفت جدی با پزشکی رایج و مرسوم دارند و حتی آن را مضر و آسیب رسان معرفی می کنند. این درمانگران بیماران خود را متقاعد می کنند تا روش آنها را جایگزین داروهای فعلی خود بکنند. آنها می گویند که داروهای طب رایج چون شیمیایی است، پس مضر است و بدن را مسموم می کند. بعضی از این درمانگران حتی معتقدند که طب رایج توسط دشمنان و برای کشورهایی نظیر ما ایجاد شده است تا بر ایرانیان و مسلمین آسیب وارد کند. در بین پزشکان هم افرادی را می توان یافت که مخالفت جدی با طب سنتی دارند و آن را تاریخ گذشته و فاقد اثر می دانند. البته اینگونه مخالفت ها در تمام حیطه های علمی می تواند وجود داشته باشد و ما در اینجا قصد نداریم وارد اینگونه مسائل شویم.
سازمان بهداشت جهانی بعنوان متولی سلامت، بهداشت و درمان، روشهای غیر مرسوم طب را طبقه بندی کرده است و محققین زیادی در سرتاسر دنیا تلاش می کنند تا اینگونه مداخلات درمانی را در بوته آزمایش و بررسی علمی قرار دهند و مواردی از آن را که موثر و بی خطر بودنش در کارآزمایی های بالینی به اثبات برسد، وارد جریان پزشکی مرسوم نمایند. رویکرد ما در این مقالات نیز همینگونه است و سعیمان در این است که فقط "موثر بودن و ایمن بودن" یک روش درمانی را ملاک قرار داده و وارد جنجالهای حاشیه ای بین طب سنتی و رایج نشویم.
لطفا ادامه مطلب را در مقالات بعدی بخوانید. پیشنهاد میکنم این سری مطالب را بترتیب مطالعه نمائید تا بیشترین استفاده را برایتان داشته باشد.
طب سنتی و درمان بیماری ام اس:
نویسنده: دکتر مهدی دهقانی - متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات
آدرس مطب: تهران، بالاتر از میدان ونک، خیابان نگار, ساختمان پزشکان نگار، طبقه همکف
تلفن: 88884489
ساعت کاری:
شنبه: 10:30-14 * برای آشنایی با سوابق علمی دکتر دهقانی کلیک کنید
دوشنبه: 14-17 * برای اطلاع از راههای تماس با دکتر دهقانی کلیک کنید
چهارشنبه: 10:30-16 * برای عضویت در سامانه پیامکی کلیک کنید