ضربه به سر از دسته مشکلاتی است که گاه به عمد و گاه به سهو صورت می گیرد. ضربه به سر گاه مربوط به جمجمه و گاه پوست سر است. گاه علائم می تواند برای ما هشدار دهنده باشد. مثلاً کبودی خفیف به سرعت خوب می شود اما گاه موضوع فراتر است و نیاز به مراجعه به پزشک خواهد بود.
علائم خطرناک ضربه به سر
یکی از علائم خطرناکی که پس از وقوع ضربه به سر نیاز به پیگیری دارد، علائم خونریزی مغزی است. یعنی لخته شدن خون و یا جمع شدن خون و خروج خون از رگ های خونی. در صورتی که ضربه به قدری شدید باشد که هماتوم (خونریزی مغز) رخ دهد، خون لخته شده و منجر به ایجاد فشار زیاد در داخل جمجمه می شود. این عارضه با علائمی مانند از دست دادن هوشیاری یا آسیب دائمی مغزی همراه است. اگر بر اثر ضربه، خونریزی ایجاد شود که کنترل نشده باشد، به آن هموراژی گفته می شود. خونریزی می تواند در فضای اطراف مغز صورت بگیرد. یکی از مدل های خونریزی مغزی را خونریزی زیر عنکبوتیه می نامند. این خونریزی در داخل بافت مغزی صورت می گیرد. در واقع گفته می شود که خونریزی داخلی مغزی رخ داده است. علائم این مدل خونریزی معمولاً با سردرد و استفراغ شدید صورت می گیرد. شدت خونریزی داخل مغزی بر اساس مقدار خونریزی متفاوت خواهد بود.
ضربه مغزی از زمانی رخ می دهد که شخص پس از ضربه به سر دچار بیهوشی کامل شود. در واقع ضربه به سر در این حالت بسیار عمیق و شدید رخ داده است. در این صورت آسیب مغزی ایجاد می شود. ضربه مغزی بر اثر برخورد سر یا دیوارهای سفت جمجمه به یک جسم سخت ایجاد می شود. در این راستا شخص احتمالاً عملکرد خود را در ارتباط با ضربه مغزی از دست می دهد. با این حال ضربه های مکرر در نهایت آسیب های زیادی ایجاد می کنند و دردسرساز می شوند.
تورم یکی از علائم مهم ضربه به سر
تورم مغز، از دیگر علائم خطرناک ناشی از ضربه به سر محسوب می شود. در واقع هر نوع آسیب مغزی می توان سبب بروز تورم شود. تورم، بافت های اطراف را درگیر می کند و سبب می شود که جمجمه دچار آسیب شود. این تورم منجر به ایجاد فشار زیادی در مغز می شود. یعنی جمجمه تحمل آن را ندارد و سبب می شود که مغز به جمجمه فشار وارد نماید. این موضوع بخش مهمی از عوارض خطرناک بعدی را در بر می گیرد. تورم از دسته مواردی است که به نوبه خود می تواند منجر به مرگ شخص نیز شود. بنابراین پس از اصابت هر نوع ضربه ای به سر، اگر میزان تورم زیاد بود، قطعاً باید به پزشک مراجعه شود.
آیا شکستگی جمجمه خطرناک است؟
جمجمه به استخوان اطراف مغز می گویند. دقت کنید که جمجمه بسیار قوی بوده و شکستن آن کار دشواری به نظر می رسد. جمجمه ای که شکسته می شود، قطعاً به واسطه یک ضربه بسیار شدید بوده و این موضوع می بایست مورد ارزیابی قرار بگیرد. گاه این مشکل شخص را به کام مرگ می برد.
آسیب آکسونی منتشر چیست؟
در مورد علائم مهم ضربه به سر صحبت شد و آسیب آکسونی از مواردی است که می بایست به دقت بررسی شود. آسیب آکسونی که مشهور به آسیب منتشر آکسونی است، نوعی صدمه به مغز محسوب می شود که خونریزی ایجاد نمی کند و در واقع سلول های مغز را دچار آسیب می کند. آسیب به سلول های مغزی در نهایت سبب عدم عملکرد آنها می شود. این مشکل علائم قطعی و ثابتی ندارد، اما یکی از خطرناک ترین عوارض صدمات سر محسوب می شود. در نهایت این آسیب می تواند مغز شخص را درگیر کند و مرگ ایجاد کند..
پس از ضربه سر چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک است؟
یکی از مهمترین علائم در این راستا احساس سبکی در سر بعد ضربه است. از سوی دیگر اگر شما احساس چرخش یا دوران در سر خود دارید، احتمالاً درگیر ضربه به سر شده اید. سردرگمی خفیف از دیگر مواردی است که گاه می تواند مسائل خاص خود را به همراه داشته باشد. اگر شخص درگیر حالت تهوع شده باشد و یا در گوش خود صدای زنگ موقت را بشنود و این علائم ادامه دار باشد، می بایست به پزشک مراجعه نماید. گاه علائم بسیار شدیدتر است. مثلاً شخص هوشیاری خود را از دست می دهد، دچار تشنج می شود، در او استفراغ رخ می دهد. همینطور یک سری مشکلات تعادل یا عدم هماهنگی صورت می گیرد. او توانایی درستی در متمرکز کردن چشم های خود ندارد. حرکت چشم ها غیر عادی است.
کنترل عضلات از دست شخص خارج می شود. شخص درگیر سردردهای مداوم و وخیم است. او حافظه خود را از دست داده است. همینطور یک سری تغییراتی در خلق و خوی او رخ می دهد. مثلاً مایعات شفاف از گوش یا بینی شخص خارج می شود. همه این موارد در صورتی که بیش از اندازه طول بکشد نیاز به ویزیت پزشک را الزامی می کند. از دست دادن هوشیاری، گیجی و از دست دادن قدرت عضلانی از موارد مهمی است که باید سریعاً با 115 تماس بگیرید.
درمان ضربه به سر
پروسه درمان ضربه به سر در افراد مختلف با هم فرق می کند. برخی از افراد با دارو درمانی به درمان مناسبی می رسند. برخی دیگر از افراد نیاز به طی کردن پروسه های مخصوص به خود دارند. گاه نیاز به عمل جراحی خواهد بود. همه این موارد بخش مهمی است که باید توسط پزشک سنجیده شود. ضربه به سر اگر به دقت بررسی نشود، دردسرساز می شود و مشکلات زیادی را ایجاد می کند. برای اینکه بتوانید پروسه درمان را به خوبی طی کنید باید بتوانید همه شرایط را بسنجید. درمان صدمات شدید گاه به واسطه توانبخشی نیز صورت می گیرد. البته این موضوع به شدت آسیب دیدگی بستگی دارد. به طور کلی در این راستا متخصص مغز و اعصاب می بایست تشخیص لازم را ارائه دهد.
کسانی که فکر می کنند درگیر سردردهای شدید پس از ضربه هستند، می بایست روال های درمانی را سریعاً دنبال کنند در غیر این صورت مشکلات زیادی ایجاد می شود. گاه برای اقدام بسیار دیر است. پس همیشه سعی کنید در زمان مناسب اقدام کنید تا دیر نشده است.